forum    goście    kontakt    napisz    start    strona aktualna         
INFORMACJE
PRZEWODNIK
KALENDARIUM
Powstanie
Warszawskie
1944-09-01
32 dzień
Kalendarium Powstania Warszawskiego
MUZEUM
Biuletyn Informacji Publicznej
ZBIORY
ARMIA KRAJOWA
SondaCzy w internecie powinna znajdować się pełna prezentacja naszych zbiorów?
nie
tak
zobacz wyniki
archiwum sond
Strona internetowa o Wileńszczyźnie i Okręgu Wileńskim SZP, ZWZ, AK
Studium Polski Podziemnej
Pamięci konspiratorów krakowskiego Kedywu AK
My, Pierwsza Brygada - posłuchaj
Studenci dla Rzeczpospolitej

Metro w Krakowie
HISTORIA MUZEUM ARMII KRAJOWEJ
Zmiany polityczne zachodzące w Polsce od 1989 r. umożliwiły byłym żołnierzom Polskiego Państwa Podziemnego i Polskich Sił Zbrojnych rozpoczęcie starań zmierzających do zaprezentowania społeczeństwu swych losów i walki o niepodległość prowadzonej w latach II wojny światowej. Korzystając ze sprzyjającego klimatu politycznego krakowscy kombatanci ze Związku Żołnierzy Armii Krajowej podjęli wysiłki ukierunkowane na utworzenie własnego Muzeum Historii Armii Krajowej, przed którym stanęło wielkie zadanie odkłamania historii ich wiernej służby Bogu, Honorowi i Ojczyźnie. W tym celu wystąpili z apelem do żołnierzy AK o gromadzenie dokumentów i pamiątek z lat wojny, które mogłyby dać początek ekspozycji i muzeum. Kierując się potrzebą serca żołnierze AK i PSZ zaczęli przekazywać tworzonemu muzeum - przechowywane w najtajniejszych prywatnych archiwach i kryjówkach - pamiątki, osobiste dokumenty oraz broń. Dnia 12 lutego 1990 r. członkowie Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Krakowie przemienionego potem na Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej weszli do Muzeum Lenina znajdującego się przy ul. Topolowej nr 5 w Krakowie w dawnym Pałacu Mańkowskich i wynieśli wielką statuę Lenina z miejsca reprezentacyjnego do pomieszczeń magazynowych razem z eksponatami związanymi z wodzem rewolucji październikowej. W kwietniu 1990 r. w salach Pałacu Mańkowskich (po zlikwidowanym Muzeum Lenina) przy ul. Topolowej 5 otwarto ekspozycję "Nasza droga do Niepodległości". Wystawa utworzona z eksponatów przechowywanych przez żołnierzy Armii Krajowej i innych organizacji niepodległościowych i antykomunistycznych z okresu lat 1939-1956 oraz zbiorów Fundacji im. Tadeusza Kościuszki przetrwała w Pałacu Mańkowskich do przełomu 1991/1992 roku. Zwiedziło ją około 30.000 osób i cieszyła się ogromnym zainteresowaniem zwiedzających z kraju jak i gości z zagranicy. Grupa żołnierzy Armii Krajowej - organizatorów wystawy - prowadziła ją własnym sumptem i zaangażowaniem bez żadnej pomocy materialnej z zewnątrz. Musiano pokonać wiele trudności, wiele przeszkód, jak również przełamywać obojętność ze strony władz.

Po sądowym werdykcie o reprywatyzacji Pałacu Mańkowskich i przekazaniu budynku właścicielom, zgromadzone zbiory - na przełomie 1991/1992 r.-przewieziono na ul. Bosacką 13. Wówczas pieczę nad zebranymi pamiątkami objęła założona 6 listopada 1991 r. Fundacja Muzeum Historii Armii Krajowej (wpis do rejestru Sądu Rejonowego dla m. Warszawy sygn. akt. XVI Nr Rej. F. 201/92 z dnia 28 lutego 1992 r.), której zarząd tworzyli: Kazimierz Kemmer, Marian Barbach, Ryszard Ciepiela, Leon Wysocki, Tadeusz Musiał, Antoni Śliwa, Mieczysław Figa.

16 maja 1992 r., w nowej siedzibie przy ul. Bosackiej 13, nastąpiło oficjalne i uroczyste otwarcie Muzeum Historii AK pomimo, że dopiero z dniem 8 marca 1993 r., Fundacja uzyskała zgodę władz wojskowych na prowadzenie statutowej działalności w obiektach będących własnością Wojska Polskiego (skarbu państwa). Siedzibą Fundacji stał się wówczas budynek nr 4 wzniesiony w 1911 r. na zapleczu kolejowego dworca głównego (obecnie we władaniu krakowskiego oddziału Agencji Mienia Wojskowego).

Tych zwiedzających, którzy trafią w podwoje Muzeum zainteresuje również historia budynku zbudowanego jako stanowisko dowodzenia Twierdzy Kraków. Został on przekazany do użytku w 1911 r. jako obiekt nr 4, znajdujący się w kompleksie kilkunastu budynków magazynowo-gospodarczych zbudowanych w latach 1905-1915. W jego naziemnej, lekkiej konstrukcji (dwie kondygnacje), mieściły się izby żołnierskie i oficerskie będące kwaterami (koszarami) dla żołnierzy zaplecza gospodarczo - magazynowego. O faktycznym przeznaczeniu tego budynku decydowały piwnice zbudowane jako trzecia (podziemna) kondygnacja. Kubatura i powierzchnia ukrytych przed postronnymi piwnic (schron stanowiska dowodzenia), razem z podziemnymi korytarzami, znacznie przewyższają kondygnacje naziemne budynku. Do obecnej chwili pomieszczenia piwniczne zachowują doskonale zabezpieczenie przed wilgocią oraz działającą wentylację mechaniczną i grawitacyjną. Pomieszczenia podziemnej kondygnacji (ściany, stropy i podłogi) posiadają nadal - w stanie nienaruszonym - ocieplenie i wytłumienie wykonane przez budowniczych twierdzy ze specjalnego lepiszcza (masa bitumiczna) i korka. Nadal bez zarzutu działa elektryczne oświetlenie korytarzy piwnicznych (tuneli) pełniących rolę dróg ewakuacyjnych w kierunku rampy kolejowej - usytuowanej opodal budynku nr 4 - łączącej ten fragment ck twierdzy z torami krakowskiego dworca głównego i towarowego. Prowadzoną w tym lokalu statutową działalność wystawienniczo - muzealną Fundacja przerwała w 1997 r. z powodu prac remontowych, które rozpoczęły się po przyjęciu przez Radę Miasta Krakowa uchwały (nr LXXXVI/803/97) i rezolucji (nr 103/CXVII/97) wyrażających wolę utworzenia w Krakowie instytucji samorządowej - Muzeum Armii Krajowej. Prace remontowe prowadzone w latach 1997-1998 przez krakowską Naftobudowę, umożliwiły częściową adaptację budynku nr 4 (644 m2 w naziemnych kondygnacjach) dla potrzeb muzealnych. W roku 1999 przystąpiono do ewidencjonowania zbiorów i prac związanych z przygotowaniem nowej ekspozycji czasowej.

W sporządzonym wówczas spisie znalazło się ponad 3200 pozycji o różnym statusie prawnym. Obok prywatnych darów przekazanych Fundacji spisem objęto także depozyty oraz wypożyczenia m.in. z Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Wśród zbiorów złożonych w Fundacji znaczącą pozycją stanowią eksponaty i zdjęcia będące własnością: Fundacji im. Tadeusza Kościuszki w Krakowie, Klubu Powstańców Warszawskich i osób prywatnych m.in. prof. Jerzego Węgierskiego.

Muzeum Armii Krajowej ostatecznie zostało utworzone w myśl Uchwały nr LV/348/00 Rady Miasta Krakowa jako wspólne przedsięwzięcie z Województwem Małopolskim - Uchwała nr XVII/189/2000 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 21 lutego 2000 r.

Umowa pomiędzy Miastem Krakowem a Województwem Małopolskim została zawarta 24 marca 2000 r., a wpis do rejestru instytucji kultury w Gminie Miasta Kraków nastąpił 29 czerwca 2000 r. - Muzeum AK uzyskało osobowość prawną.


   
Siedziba Muzeum Armii Krajowej
english version
prezentacja w pp
Nowości wydawnicze
Filmy
Bon Kultury
Organizatorzy
Muzeum AK
        Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa "Nila"        
poleć ten serwis znajomemu